NAŠI PROJEKTI
Antifašističke studije
Alternativni obrazovni program Ženskog prostora
Antifašističke studije su alternativni obrazovni program Ženskog prostora sproveden tokom 2012, 2013. i 2014. godine, i posvećen istoriji antifašizma, kritičkom promišljanju savremenog društva i prepoznavanju različitih oblika fašističkih ideja i praksi.
Kroz predavanja, javne razgovore, filmske projekcije i radionice otvarale smo pitanja antifašističkog nasleđa Srbije, istorijskog revizionizma, nacionalizma, rasizma, odnosa levice i feminizma, rodnih odnosa i ljudskih prava. Program je povezivao istorijska znanja sa analizom savremenih političkih i društvenih procesa, nastojeći da doprinese razumevanju načina na koje se autoritarne i fašističke ideje reprodukuju i normalizuju.
Posebnu pažnju smo posvećivale feminističkoj i mirovnoj istoriji, iskustvima žena i marginalizovanih grupa, kao i mogućnostima društvenog organizovanja i otpora diskriminaciji, nasilju i nejednakosti.
Kroz ovaj program je tokom 3 godine je ovaj program pratilo oko 300 učesnica i učesnika, ne samo iz Niša već i sa teritorije južne kao i čitave Srbije.
Zašto su Antifašističke studije važne?
Antifašizam nije samo pitanje odnosa prema prošlosti, već i sposobnosti da prepoznamo i razumemo društvene procese koji omogućavaju širenje mržnje, diskriminacije i autoritarnih ideja. Istorijski revizionizam, relativizacija fašističkih zločina i potiskivanje antifašističkog nasleđa utiču na način na koji društvo razume svoju istoriju, ali i na njegov odnos prema nejednakosti i nasilju u sadašnjosti.
Antifašističke studije stvarale su prostor za kritičko obrazovanje i otvorenu raspravu izvan formalnog obrazovnog sistema. Povezujući istoriju, sociologiju, film, feminističku teoriju i aktivizam, nastojale smo da razumemo kako se ideje dominacije i isključivanja oblikuju, prenose i normalizuju kroz institucije, politiku i kulturu.
Za Ženski prostor posebno je bilo važno da antifašističko nasleđe sagledamo i iz feminističke perspektive. Istorija ženskog, feminističkog i mirovnog pokreta, položaj žena u socijalizmu, odnos fašizma prema homoseksualnosti i rodnim ulogama, kao i iskustva braniteljki ljudskih prava, otvarali su pitanja koja često ostaju na marginama dominantnih istorijskih narativa.
Antifašističke studije su istovremeno prostor učenja, sećanja i kritičkog promišljanja društva — sa uverenjem da očuvanje antifašističkog nasleđa podrazumeva i prepoznavanje savremenih oblika diskriminacije, solidarnost sa ugroženima i odgovornost za društvo u kojem živimo.
Najznačajnija postignuća:
Obrazovanje kroz teoriju i praksu. Antifašističke studije su osmišljene kao alternativni obrazovni program koji je povezivao predavanja, interaktivne radionice, filmske projekcije i izložbe. Kroz saradnju sa profesorkama, profesorima, istraživačicama i aktivistkinjama otvarale smo pitanja istorije antifašizma, šovinizma, rasizma, diskriminacije i različitih oblika društvenog otpora.
Istraživanje lokalne istorije i aktivizam. Važan deo programa je istraživanje i mapiranje antifašističkog nasleđa Niša i južne Srbije. Znanje stečeno kroz studije povezivale smo sa delovanjem u javnom prostoru — informisanjem građanki i građana, obeležavanjem značajnih datuma i akcijama uklanjanja grafita mržnje sa spomenika.
Umrežavanje i solidarnost. okvriru ovog programa smo inicirale i saradnju sa organizacijama i inicijativama iz Srbije i regiona. Kroz zajedničke aktivnosti smo nastojale smo da povezujemo različite oblike antifašističkog, feminističkog i mirovnog delovanja i gradimo prostor za razmenu znanja, solidarnost i zajednički otpor diskriminaciji i nasilju.
Teme predavanja
Antifašističke studije su sprovedenu u cilju širenja znanja o istoriji antifašizma na našim prostorima, različitim tumačenjima antifašističkog nasleđa Srbije i opasnostima istorijskog revizionizma.
Program je obuhvatio pitanja položaja levice u Srbiji, odnosa levice i feminizma, anarhizma, rasizma, nacističke propagande i kulture sećanja. Aktivnosti su realizovane kroz predavanja, diskusije, promocije publikacija i filmske projekcije.
Ženski rad u socijalizmu, položaj radnica danas
Predavačica: prof. Gordana Stojaković.
Šovinizam i rasizam u okviru etablirane kulture i politike
Predavač: prof. dr Đokica Jovanović.
Šta se dešava danas u Turskoj i da li tako nešto možemo očekivati i u Srbiji?
Predavač: Matija Medenica, studentski i antifašistički aktivista.
Mehanizmi nacističke propagande nekad i sad
Uvodničari: prof. dr Đokica Jovanović i Aleksandar Kraus, pokretač inicijative za osnivanje Antifašističkog fronta Srbije.
Institucija i sloboda
Facilitatorka: Lepa Mlađenović, aktivistkinja.
Promocija publikacije „Rod i levica 2“
Učesnice: Lidija Vasiljević, Magda Janjić, Tanja Marković i Aleksandra Žikić, aktivistkinje ženskog pokreta.
Kultura sećanja i revizionizam na primeru Italije: Dan oslobođenja i Dan sećanja na italijanske žrtve iz Istre i Dalmacije
Predavač: dr Milovan Pisarri, istoričar i aktivista.
Ruski fenomen ili o otklanjanju pogrešnih srpskih politika
Predavač: dr Đokica Jovanović.
Razgovor o istoriji Rusije, njenoj vladajućoj ideologiji i uticaju na političke tendencije u Srbiji. Povod su bile reakcije organizacija za ljudska prava na održavanje Zimskih olimpijskih igara u Sočiju i pitanje međunarodne legitimacije represivnih režima.
Društvo spektakla protiv zemlje čuda
Diskusija o društvu spektakla, proizvodnji i zadovoljavanju potreba, kao i odnosu između spektakla, društvene moći i reprodukcije fašističkih obrazaca.
Fašizam na filmskom platnu: Spektakl ideologije destrukcije
Predavačica: dr Ivana Kronja, filmološkinja.
Predavanje o predstavljanju fašizma i nacizma u italijanskoj političkoj kinematografiji i savremenom evropskom, američkom i srpskom filmu. Posebna pažnja posvećena je erotizaciji fašizma i položaju žene u fašističkoj ideologiji.
Nacizam i homoseksualnost: Teror hegemonog maskuliniteta
Predavač: Miloš Jovanović, sociolog, Univerzitet u Nišu.
Predavanje o rodnim odnosima u fašističkim društvima, posebno nacističkoj Nemačkoj, kroz koncept hegemonog maskuliniteta, sa osvrtom na položaj i tretman homoseksualnosti.
Bezbednost braniteljki i branilaca ljudskih prava
Predavačica: Staša Zajović, aktivistkinja Žena u crnom.
Razgovor o napadima na braniteljke i branioce ljudskih prava i mogućnostima očuvanja kritičke misli u savremenom društvu.
O normalizaciji fašizma u našem vremenu
Predavač: dr Đokica Jovanović.
Predavanje o istorijskom revizionizmu, falsifikovanju socijalističke prošlosti, izjednačavanju četničkog i partizanskog pokreta i drugim primerima oblikovanja dominantnih društvenih narativa.
Fašizam ljudske vrste
Predavačice: Aleksandra Žikić, grupa Ekofemina, i Ana Zorbić, Ženski prostor.
Diskusija o odnosu ljudi prema drugim životinjama i mogućnostima preispitivanja dominacije i eksploatacije kroz odnos prema ne-ljudskim životinjama.
Sećanje na naše antifašističke prethodnice: Ženski mirovni i feministički pokret između dva svetska rata
Predavačica: dr Gordana Stojaković, istoričarka.
Predavanje o zanemarenoj istoriji feminističkog i mirovnog pokreta u Jugoslaviji, nasleđu ženskog organizovanja od 19. veka i kontinuitetu između istorijskih i savremenih feminističkih i mirovnih inicijativa.
Iz medija
